RODZAJE UMÓW

 

     Każda umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie i zawierać jasne określenie przede wszystkim: rodzaju pracy, miejsca jej wykonywania, terminu rozpoczęcia i wynagrodzenia. Pracodawca powinien najpóźniej w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia  przez Ciebie pracy potwierdzić to w formie pisemnej.

    Jeśli w umowie nie został określony termin rozpoczęcia pracy, to za termin ten uważa się dzień zawarcia umowy. Kodeks pracy wyróżnia następujące podstawowe rodzaje umów o pracę:

  1. umowa na okres próbny,
  2. umowa na czas określony,
  3. umowa na czas nieokreślony
  4. plus nowe propozycje Ministerstwa Pracy i Pomocy Społecznej, rozważane w Sejmie

 

Umowa na okres próbny

    Służy pracodawcy głównie do sprawdzenia, czy rzeczywiście będziesz przydatny w firmie, a Tobie - na poznanie warunków pracy. Okres próbny nie może przekraczać 3 miesięcy. Jeśli po tym terminie strony decydują się na kontynuowanie zatrudnienie, to muszę zawrzeć jedną z trzech pozostałych umów o pracę.

Umowa na czas określony

    Można podpisać z pracownikiem kolejno tylko dwie takie umowy (o 8ile przerwy między nimi nie przekraczały miesiąca), trzecia automatycznie staje się umową na czas nieokreślony.

    Nie ma natomiast w przepisach wyraźnych granic długości takich umów. Nowelizacja Kodeksu pracy z dnia 26 lipca 2002 r, utrzymała tę zasadę, jednak wykonywanie jej zawieszono do momentu przystąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej. W praktyce oznacz to, że pracodawca będzie mógł zawierać z pracownikiem dowolną ilość umów o pracę na czas określony.

Umowa na czas wykonywania określonej pracy

    Zawiera się ją w celu wykonania konkretnego, konkretnego góry ograniczonego w czasie zadania - gdy nie da się ściśle określić czasu trwania umowy. Strony muszą zgodnie określić rodzaj pracy, którą ma świadczyć pracownik. Takiej umowy nie można wypowiedzieć. Kończy się w zasadzie z dniem ukończenia określonej w niej pracy.

Umowa na czas nieokreślony

    To umowa bezterminowa, bez końcowego terminu jej trwania. Jest najkorzystniejsza dla pracownika, bo najlepiej chroni przed zwolnieniem. Może być przez pracodawcę  wypowiedziana tylko z uzasadnionych powodów, a jeśli pracownik poprosi o reprezentowanie go przez związek zawodowy, to także dopiero po uprzedniej konsultacji pracodawcy z tym związkiem.

Umowa o dzieło

    Bardzo często stosowana, szczególnie w stosunku do tych, za których pracodawca nie musi odprowadzać składki na ZUS (np. studenci, emeryci). Nie ma też obowiązku udzielania Ci urlopu lub zasiłku chorobowego. Jeśli jest to w dodatku działalność twórcza i autorska (np. napisanie raportu czy artykułu, zorganizowanie koncertu itp. - praktycznie bardzo wiele rodzajów działalności), to koszt uzyskania przychodu wynosi tylko 50 proc. Umowa o dzieło zobowiązuje Cię do osiągnięcia określonego rezultatu, czyli wykonania umówionego dzieła.

    Dziełem może być np. uszycie spodni, przeprowadzenie remontu mieszkania czy założenie instalacji elektrycznej. Zamawiający zobowiązuje się do zapłacenia Ci za to wynagrodzenia, które powinno być określone w umowie, ale może też być ustalone w inny sposób, np. poprzez wskazanie, co będzie podstawą do jego wypłacenia.

    Musisz wykonać dzieło w sposób i w terminie zapisanym w umowie. Jeśli tego nie zrobisz, zamawiający może od umowy odstąpić lub zażądać zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć nowy termin - jeśli i tego nie dotrzymasz, to może odstąpić od umowy albo nakazać poprawki czy dalsze wykonanie komu innemu na Twój koszt.

    Gdyby się okazało, że wykonałeś dzieło ściśle według wskazówek zamawiającego, a mimo to jest ono wadliwe, to nie odpowiadasz potem za zniszczenie, uszkodzenie lub niewłaściwą funkcjonalność dzieła, wynikłą z wadliwego wykonania i należy Ci się umówione wynagrodzenie. Powinieneś jednak wcześnie zawiadomić zamawiającego, że jego wskazówki mogą sprawić, iż będzie wadliwe. Może on jednak odliczyć od wynagrodzenia to, co zaoszczędziłeś z powodu nie wykonania dzieła, np. materiały lub zapłatę należną osobom, które z tobą współdziałały

 Ważne: umowa o dzieło nie rodzi dla zamawiającego obowiązku opłacania jakichkolwiek ubezpieczeń społecznych!!!

Koszty: Zaliczka na podatek dochodowy wynosi 20 proc. należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów. Koszty wynoszą 20 proc. Uzyskanego przychodu, ale mogą wynosić 50 proc., jeżeli dzieło ma charakter działalności twórczej.

Umowa zlecenie

   Zobowiązuje do wykonania określonej pracy, w określonym terminie, za określone wynagrodzenie. Tak że w przypadku takiej umowy jesteś zobowiązany do szczególnej staranności działania. Różni ją od umowy o pracę, przede wszystkim to, że:

.        nie ma tu podporządkowania pracodawcy,

.        w ramach zlecenia usługi może świadczyć nie tylko osoba fizyczna, ale i podmiot gospodarczy (firma),

.        w zasadzie pracodawca ma obowiązek odprowadzania za Ciebie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (dobrowolne jest ubezpieczenie chorobowe, zaś wypadkowe jest obowiązkowe, jeśli wykonujesz pracę w siedzibie lub miejscu prowadzenia działalności przez pracodawcę); w praktyce jednak, jeśli jesteś objęty ubezpieczeniami (np. jako student), to pracodawca składek nie odprowadza (w ten sposób oszczędza).

.        Nie ma żadnych ograniczeń w liczbie kolejnych takich umów,

.        Nie skutkuje dla pracodawcy obowiązkiem udzielania urlopu, wypłacania odprawy, zapłaty za okres niezdolności do pracy (choroby)

Należy pamiętać o tym, iż zleceniodawca ma obowiązek opłaty składek ZUS.

Koszty: Pracodawca odprowadza zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 20 procent należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu, które mogą wynieść 20 albo 50 procent, jeżeli korzystasz z praw autorskich (w rozumieniu ustawy o prawie autorskim) do tego dochodzą wspomniane wyżej koszty ubezpieczeniowe.

Umowa agencyjna

W jej ramach zobowiązujesz się pośredniczyć za określoną stawkę w zawieraniu umów między pracodawcą a klientem. Dotyczy to np. agentów ubezpieczeniowych